Στην Ελλάδα, η Πρωτοχρονιά είναι γεμάτη συμβολισμούς, αλλά αν έπρεπε να ξεχωρίσουμε ένα έθιμο ως το απόλυτο σήμα κατατεθέν, αυτό είναι αναμφίβολα η Βασιλόπιτα.
Ωστόσο, υπάρχουν τρία έθιμα που κυριαρχούν σε κάθε ελληνικό σπίτι:
Η Κοπή της Βασιλόπιτας
Είναι το πιο διαδεδομένο έθιμο. Η πίτα κόβεται αμέσως μετά την αλλαγή του χρόνου ή στο μεσημεριανό τραπέζι.
- Το Φλουρί: Ο πιο τυχερός της χρονιάς είναι αυτός που θα βρει το κρυμμένο νόμισμα στο κομμάτι του.
- Η Ιεροτελεστία: Ο νοικοκύρης σταυρώνει την πίτα τρεις φορές και κόβει κομμάτια για τον Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Βασίλειο, το σπίτι, και μετά για όλα τα μέλη της οικογένειας κατά σειρά ηλικίας.
Το Σπάσιμο του Ροδιού
Πρόκειται για το πιο συμβολικό έθιμο για την καλοτυχία.
- Μόλις αλλάξει ο χρόνος, ο νοικοκύρης σπάει ένα ρόδι στην είσοδο του σπιτιού (συνήθως με δύναμη για να σκορπίσουν οι σπόροι).
- Ο συμβολισμός: Όσοι είναι οι σπόροι του ροδιού, τόσες να είναι οι χαρές και οι λίρες (η αφθονία) που θα φέρει το νέο έτος.
Το «Ποδαρικό»
Είναι το έθιμο που καθορίζει την τύχη του σπιτιού.
- Ο πρώτος άνθρωπος που θα μπει στο σπίτι μετά την αλλαγή του χρόνου πρέπει να είναι καλότυχος, αγαπητός και συνήθως μπαίνει με το δεξί πόδι.
- Πολλές οικογένειες προτιμούν ένα μικρό παιδί για το ποδαρικό, λόγω της αθωότητας και της καθαρής του καρδιάς.
Είναι εντυπωσιακό το πόσο διαφέρουν οι παραδόσεις από χώρα σε χώρα, αν και όλες έχουν έναν κοινό στόχο: να «διώξουν» το κακό του παλιού χρόνου και να προσελκύσουν την τύχη.
Ακολουθούν μερικά από τα πιο διάσημα και ιδιαίτερα έθιμα στον κόσμο:
Ισπανία: Οι 12 Ρώγες Σταφυλιού
Το πιο γνωστό έθιμο στην Ισπανία (και σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής) είναι το «Las doce uvas de la suerte».
- Τι κάνουν: Πρέπει να φάνε 12 ρώγες σταφυλιού, μία σε κάθε χτύπο του ρολογιού τα μεσάνυχτα.
- Συμβολισμός: Κάθε ρώγα αντιπροσωπεύει έναν τυχερό μήνα για το νέο έτος. Αν δεν προλάβεις να τις φας όλες στην ώρα τους, θεωρείται γρουσουζιά!
Δανία: Σπάσιμο Πιάτων & Άλμα από την Καρέκλα
Οι Δανοί έχουν δύο πολύ έντονα έθιμα:
- Σπάσιμο Πιάτων: Σπάνε παλιά πιάτα στις πόρτες των φίλων και των γειτόνων τους. Όσο μεγαλύτερος είναι ο σωρός από σπασμένα πιάτα στην πόρτα σου, τόσο περισσότερους φίλους έχεις και τόσο πιο τυχερός θα είσαι.
- Το Άλμα: Ακριβώς τα μεσάνυχτα, πηδούν από μια καρέκλα στο πάτωμα για να «πηδήξουν» κυριολεκτικά μέσα στον νέο χρόνο και να αφήσουν πίσω τα κακά πνεύματα.
Βραζιλία: Λευκά Ρούχα & 7 Κύματα
Στη Βραζιλία, η Πρωτοχρονιά γιορτάζεται κυρίως στις παραλίες:
- Λευκά Ρούχα: Σχεδόν όλοι φορούν λευκά για να προσελκύσουν ειρήνη και πνευματική κάθαρση.
- 7 Κύματα: Πηγαίνουν στη θάλασσα και πηδούν πάνω από 7 κύματα. Για κάθε κύμα, κάνουν και μία ευχή.
Κολομβία & Περού: Η Άδεια Βαλίτσα
Αν το όνειρό σου είναι να ταξιδέψεις, αυτό είναι το έθιμό σου!
- Η βόλτα: Οι κάτοικοι παίρνουν μια άδεια βαλίτσα και τρέχουν γύρω από το τετράγωνο της γειτονιάς τους όσο πιο γρήγορα μπορούν μόλις αλλάξει ο χρόνος.
- Συμβολισμός: Πιστεύουν ότι αυτό θα τους εγγυηθεί ένα έτος γεμάτο ταξίδια και περιπέτειες.
Ιαπωνία: Οι 108 Χτύποι της Καμπάνας
Στην Ιαπωνία, η Πρωτοχρονιά (Oshogatsu) είναι μια πνευματική γιορτή.
- Τι κάνουν: Οι βουδιστικοί ναοί χτυπούν τις καμπάνες τους 108 φορές.
- Συμβολισμός: Σύμφωνα με τον Βουδισμό, υπάρχουν 108 ανθρώπινα πάθη (αμαρτίες) και κάθε χτύπος «καθαρίζει» τους πιστούς από ένα πάθος, ώστε να ξεκινήσουν τον χρόνο αγνοί.
Ιταλία: Κόκκινα Εσώρουχα & Φακές
Οι Ιταλοί συνδέουν την τύχη με το χρώμα και το φαγητό:
- Κόκκινα Εσώρουχα: Άνδρες και γυναίκες φορούν κόκκινα εσώρουχα την παραμονή για να έχουν έρωτα και καλή τύχη.
- Φακές: Τρώνε φακές (Cotechino con Lenticchie), επειδή το σχήμα τους θυμίζει μικρά νομίσματα, συμβολίζοντας τον πλούτο.
