Η σημερινή ημέρα φέρνει στη μνήμη μια από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής και κυπριακής ιστορίας. Σαν σήμερα, το καλοκαίρι του 1974, ξεκίνησε η τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, γνωστή με την κωδική ονομασία «Αττίλας», μια επιχείρηση που άλλαξε βίαια τον γεωγραφικό και κοινωνικό χάρτη του νησιού και οι συνέπειές της παραμένουν ορατές μέχρι και σήμερα.
Η πρώτη φάση της εισβολής ξεκίνησε τα χαράματα της 20ής Ιουλίου 1974, πέντε μόλις ημέρες μετά το πραξικόπημα που διοργάνωσε η χούντα των Αθηνών κατά του Προέδρου Μακαρίου. Με πρόφαση την προστασία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, τουρκικά στρατεύματα απέπλευσαν από τη Μερσίνα και άρχισαν να αποβιβάζονται στις ακτές της Κερύνειας. Ταυτόχρονα, εκατοντάδες αλεξιπτωτιστές ρίχτηκαν σε στρατηγικά σημεία κοντά στη Λευκωσία.
Παρά την ηρωική και απεγνωσμένη αντίσταση των ανδρών της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ, οι οποίοι βρέθηκαν ουσιαστικά αβοήθητοι και χωρίς κεντρικό συντονισμό, οι εισβολείς κατάφεραν μέσα σε τρεις ημέρες να σταθεροποιήσουν τις θέσεις τους. Μέχρι την 23η Ιουλίου, όταν επιβλήθηκε η πρώτη εκεχειρία, η Τουρκία είχε ήδη καταλάβει την Κερύνεια και μια στενή λωρίδα γης που τη συνέδεε με την τουρκοκυπριακή συνοικία της Λευκωσίας.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στα μέσα Αυγούστου, ακολούθησε ο δεύτερος γύρος των στρατιωτικών επιχειρήσεων («Αττίλας 2»), κατά τον οποίο οι τουρκικές δυνάμεις επέκτειναν την κατοχή τους. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν η κατάληψη του 36% των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο βίαιος εκτοπισμός περίπου 200.000 Ελληνοκυπρίων από τα σπίτια τους, χιλιάδες νεκροί και εκατοντάδες αγνοούμενοι, η τύχη πολλών εκ των οποίων δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα.
Οι πληγές εκείνου του καλοκαιριού παραμένουν ανοιχτές. Η Λευκωσία συνεχίζει να είναι η μόνη μοιρασμένη πρωτεύουσα στην Ευρώπη, με την Πράσινη Γραμμή να θυμίζει καθημερινά το έγκλημα που συντελέστηκε. Η σημερινή επέτειος δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή ιστορικών γεγονότων, αλλά μια διαρκή υπενθύμιση της ανάγκης για δικαιοσύνη και αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας στο νησί.
