Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Κύρια σημεία των δηλώσεων
12 ναυτικά μίλια:
Η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο και κυριαρχικό δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 ναυτικά μίλια, όποτε και όπως η ίδια κρίνει ότι είναι η κατάλληλη συγκυρία. Εξοπλιστικά προγράμματα:
Τόνισε ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να ζητήσει την άδεια κανενός για την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος και την υλοποίηση των εξοπλιστικών της εξοπλισμών. Κόκκινες γραμμές:
Ξεκαθάρισε πως η ελληνική πλευρά δεν πρόκειται να μπει σε συζήτηση για θέματα που θέτει η Τουρκία και εκφεύγουν από το πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Οι αντιδράσεις στην Τουρκία
Οι δηλώσεις του πρωθυπουργού προκάλεσαν άμεση κινητοποίηση στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία επανέφεραν στη δημοσιότητα το ζήτημα της αφορμής πολέμου (casus belli) σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η επίσημη αντίδραση της Τουρκίας στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το κυριαρχικό δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια εκδηλώνεται τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και μέσω του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας.
Η διπλωματική και στρατιωτική απάντηση της Άγκυρας
Επαναφορά της απειλής του Casus Belli: Η τουρκική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 (αφορμή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο πέραν των 6 μιλίων) παραμένει σε πλήρη ισχύ.
Παρακολούθηση των ελληνικών εξοπλισμών:
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας, σε επίσημα έγγραφα και τοποθετήσεις, επισημαίνει ότι παρακολουθεί στενά τα εξοπλιστικά προγράμματα της Αθήνας (όπως η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και οι συμφωνίες με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ), θεωρώντας ότι αλλάζουν τις ισορροπίες στο Αιγαίο. Έκτακτοι σχεδιασμοί και ετοιμότητα:
Η Άγκυρα επικαλείται «προκλήσεις» και επικαιροποιεί τους επιχειρησιακούς της σχεδιασμούς για σενάρια εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Η «κούρσα» των εξοπλισμών συνεχίζεται, με τις δύο χώρες να επενδύουν σημαντικά ποσά στην αναβάθμιση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων.
Για την Ελλάδα: Το πρόγραμμα απόκτησης των φρεγατών Belh@rra (FDI HN) βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με την πρώτη μονάδα να αναμένεται να ενταχθεί στον στόλο το προσεχές διάστημα. Παράλληλα, συνεχίζεται η παραλαβή των μαχητικών Rafale, ενώ το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 Block 52+ σε Viper προχωρά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Στο προσκήνιο παραμένει και το ενδιαφέρον για την απόκτηση των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, μια κίνηση που θεωρείται ότι θα αλλάξει τις ισορροπίες στην περιοχή.
Για την Τουρκία: Η Άγκυρα εστιάζει στην ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Το πρόγραμμα του εγχώριου μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN αποτελεί προτεραιότητα, αν και αντιμετωπίζει τεχνολογικές προκλήσεις. Εν αναμονή της εξέλιξης του KAAN, η Τουρκία επιδιώκει την αναβάθμιση του στόλου των F-16 της σε Block 70, ενώ εξετάζει και την εναλλακτική λύση της απόκτησης Eurofighter Typhoon για να καλύψει το κενό μέχρι την επιχειρησιακή ετοιμότητα του εγχώριου αεροσκάφους. Στον ναυτικό τομέα, συνεχίζεται η ναυπήγηση των φρεγατών κλάσης Istanbul, καθώς και η ανάπτυξη μη επανδρωμένων σκαφών (USV).
Διπλωματικό Σκάκι και Περιφερειακές Συμμαχίες
Σε διπλωματικό επίπεδο, η Αθήνα συνεχίζει να επενδύει στην ενίσχυση των περιφερειακών της συμμαχιών, με έμφαση στη συνεργασία με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τις ΗΠΑ. Η πρόσφατη υπογραφή αμυντικών συμφωνιών και η διεξαγωγή κοινών ασκήσεων αποτελούν σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Τουρκία.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει τις δικές της συμμαχίες, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της Τουρκίας να ενισχύσει τη θέση της στον ισλαμικό κόσμο και να αντισταθμίσει τις συμμαχίες της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κατάσταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένει σύνθετη και ρευστή. Η στρατιωτική κινητικότητα και η εξοπλιστική κούρσα συνυπάρχουν με διπλωματικές προσπάθειες και περιφερειακούς ανταγωνισμούς. Η διατήρηση της ψυχραιμίας και η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο παραμένουν οι βασικοί πυλώνες της ελληνικής στρατηγικής, ενώ η Τουρκία συνεχίζει να επιδιώκει την αναθεώρηση του στάτους κβο στην περιοχή.
