Γεωπολιτική Ένταση στο Αιγαίο: Το «Μεγάλο Παιχνίδι» Εξοπλισμών, το Καλώδιο GSI και οι Τουρκικές Προκλήσεις

 

Σε στάση υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας βρίσκονται οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς οι γεωπολιτικές ισορροπίες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δοκιμάζονται εκ νέου. Η έξοδος του τουρκικού ερευνητικού σκάφους Oruç Reis στην Ανατολική Μεσόγειο, η αμφισβήτηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (Great Sea Interconnector - GSI) και οι παράλληλες αεροναυτικές ασκήσεις με χρήση νέων οπλικών συστημάτων διαμορφώνουν ένα σκηνικό αυξημένης επιφυλακής.

Στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε η τακτική συνεδρίαση του τουρκικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας (MGK) υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρά το ηπιότερο προσωπικό ύφος του Τούρκου Προέδρου σε διεθνή φόρα, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας και το Υπουργείο Εξωτερικών (υπό τον Χακάν Φιντάν) συνεχίζουν να προτάσσουν τις πάγιες αξιώσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας».

• Η τουρκική θέση: Η Άγκυρα επιμένει στην απαίτηση για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και προειδοποιεί ότι δεν θα επιτρέψει «καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα» εντός της διεκδικούμενης τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Παράλληλα, τα τουρκικά ΜΜΕ προβάλλουν το αφήγημα ότι η ελληνική αμυντική ενίσχυση συνδέεται με ένα ευρύτερο περιφερειακό σχεδιασμό που στρέφεται κατά της Τουρκίας.

• Η ελληνική απάντηση: Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει κατηγορηματικά τις τουρκικές αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας το κυρίαρχο δικαίωμα της νόμιμης άμυνας βάσει του Άρθρου 51 του Χάρτη του ΟΗΕ. Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η μόνη διαφορά προς οριοθέτηση είναι η Υφαλοκρηπίδα και η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).

Η θέση της Αθήνας: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, αλλά δεν δέχεται απειλές από κανέναν. Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι σαφώς καθορισμένο από τις διεθνείς συνθήκες.»

Στο επιχειρησιακό πεδίο, καταγράφεται κινητικότητα σε καίρια σημεία του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου:

1. Έρευνες και Ναυτικές Κινήσεις: Η έκδοση NAVTEX για το Oruç Reis στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου παρακολουθείται στενά από μονάδες επιτήρησης του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

2. Εναέριος Χώρος: Παρατηρούνται μεμονωμένες παραβάσεις του FIR Αθηνών και παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά F-16 και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), τα οποία αναχαιτίζονται άμεσα από ελληνικά αεροσκάφη επιφυλακής (Scramble).

3. Συμμαχικές Ασκήσεις: Η Ελλάδα συνεχίζει τις συνεκπαιδεύσεις με συμμαχικές δυνάμεις (Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτο, Κύπρο), ενισχύοντας την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης (Great Sea Interconnector - GSI) αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της τρέχουσας επικαιρότητας. Η Τουρκία επιχειρεί να προβάλει αξιώσεις πάνω σε περιοχές εκτός των χωρικών της υδάτων, ζητώντας «συνεννόηση» για οποιαδήποτε υποθαλάσσια εργασία. Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά υπογραμμίζουν ότι οι έρευνες βυθού και η πόντιση καλωδίων διεξάγονται σε πλήρη συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Αθήνα διατηρεί ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους για την αποφυγή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, διαμηνύοντας παράλληλα ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας παραμένουν αδιαπραγμάτευτα.